Join Radio MENU
Join Radio -
Things We Love

On this day: Έχουμε γενέθλια. Μόλις κλείσαμε 69 χρόνια από την κυκλοφορία του κορυφαίου «1984» του Τζορτζ Όργουελ

LIVE NOW! Join Radio - Mario Dreamers Inc Mario Dreamers Inc

Εχει περάσει ήδη μια ζωή, στην οποία οι περισσότεροι δεν ζήσαμε. Ήταν 8 Ιουνίου -κατά άλλους στις 6 του ίδιου μήνα- 1949 όταν ο Βρετανός συγγραφέας Έρικ Άρθουρ Μπλαιρ, γνωστός περισσότερο με το συγγραφικό του ψευδώνυμο «Τζορτζ Οργουελ», εκδίδει το εμβληματικό μυθιστόρημά του, «1984». Το είχε γράψει το 1948 και ο τίτλος του, λογικά, προέρχεται από αναριθμητισμό αυτής της χρονιάς.

«Ήταν μια λαμπρή κρύα μέρα του Απρίλη και τα ρολόγια σήμαναν δεκατρείς». Και αυτή είναι η πρώτη φράση του βιβλίου. Το οποίο και περιγράφει την ιστορία ενός ανθρώπου, του Γουίνστον Σμιθ, στον εφιαλτικό κόσμο της Ωκεανίας, μιας χώρας η οποία βρίσκεται κάτω από ένα δυστοπικό απολυταρχικό καθεστώς που βρίσκεται σε συνεχή πόλεμο με δύο άλλες υπερδυνάμεις και έχει τους κατοίκους του υπό συνεχή παρακολούθηση. Ο όρος «οργουελικός» εξάλλου έχει κατά κόρον χρησιμοποιηθεί για την περιγραφή αυταρχικών καθεστώτων.Ταυτόχρονα, χαρακτηριστική είναι η αναφορά στον Μεγάλο Αδελφό, τον (ανύπαρκτο) πολιτικό ηγέτη της χώρας – «Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΑΔΕΛΦΟΣ ΣΕ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΕΙ» (Big Brother is watching you).
Βάλε τώρα δίπλα στα σύγχρονα ριάλιτι, τις κάμερες στους δρόμους, τα κινητά στα χέρια μας που καταγράφουν ό,τι κάνουμε, τα σόσιαλ μίντια, τις κάρτες ανάληψης, τα «βραχιόλια» στους βαρυποινίτες και θα έχεις μια μεγαλύτερη και καλύτερη εικόνα. Γιατί ναι, ο Τζορτζ τα είχε γράψει/ προβλέψει εδώ και πολλά πολλά χρόνια.
Όπως και το «δωμάτιο 101» -θάλαμος βασανιστηρίων στο μυθιστόρημα- που έκανε πολλά ξενοδοχεία να αποφεύγουν αυτόν τον αριθμό στην αρίθμηση των δωματίων τους. ‘Η την «διπλή σκέψη». «Να λες ηθελημένα ψέματα ενώ πιστεύεις ειλικρινά ότι είναι αλήθεια, να ξεχνάς όλα τα γεγονότα που έχουν γίνει ενοχλητικά και, όταν χρειάζεται, να τα ανασύρεις από τη λήθη μόνο για το χρονικό διάστημα που πρέπει», είναι ο ορισμός που δίνει ο συγγραφέας. Και, όπως καταλαβαίνετε, έχει άπειρες εφαρμογές στην πολιτική.
Το «1984», δεν είναι μία απλή νουβέλα ή ένα απλό μυθιστόρημα, αλλά πρόκειται για μια ανατριχιαστικά ακριβή προφητεία για το μέλλον του κόσμου, ένα μανιφέστο για το παρόν μας. Ίσως και για το μέλλον μας, από εδώ και παρακάτω. Σε κάθε περίπτωση, θεωρείται βιβλίο-σταθμός του 20ού αιώνα στην πολιτική σκέψη. Έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και έχει επηρεάσει σημαντικά τον παγκόσμιο πολιτισμό, ως ένα μνημείο, ένα αριστούργημα της Λογοτεχνίας.

Όπως ήταν επόμενο, το βιβλίο έγινε και ταινία, περιγράφοντας το νουάρ περιβάλλον του, σε σκηνοθεσία Michael Radford, όπου πρωταγωνίστησαν: John Hurt, Richard Burton, Suzanna Hamilton, Cyril Cusack, Gregor Fisher και άλλοι/ες (για τον ρόλο του O’Brien, είχαν προταθεί και οι Paul Scofield, Anthony Hopkins και Sean Connery). Η ταινία κυκλοφόρησε -φυσικά- το 1984, και είναι διάρκειας μιας ώρας και πενήντα λεπτών.

Αντίστοιχα, στη χώρα μας, ανέβηκε πέρσι ως θεατρικό, σε σκηνοθεσία της Κατερίνας Ευαγγελάτου. Στους κεντρικούς ρόλους ο Αργύρης Πανταζάρας (Ουίνστον Σμιθ), ο Νίκος Κουρής (Ο’Μπράιεν) και η Λένα Δροσάκη (Τζούλια). Η παράσταση παρουσιάστηκε στο Νέο Θέατρο Κατερίνα Βασιλάκου, στη νέα διασκευή των Ρόμπερτ Άικι και Ντάνκαν Μακμίλαν -η οποία γνώρισε θριαμβευτική επιτυχία στο Λονδίνο και σε παγκόσμια περιοδεία- και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα.

Ο Όργουελ έζησε μόνο για λίγους μήνες την αποδοχή του έργου του – υπέφερε από φυματίωση. Πέθανε στις 21 Ιανουαρίου του 1950, μόλις 46 χρόνων. Και σήμερα, εδώ και πολλά χρόνια, είναι δικαιωμένος και πάντα επίκαιρος. Και όπως έγραψε ο ίδιος, «θα συναντηθούμε εκεί όπου δεν υπάρχει σκοτάδι»

«-Υπάρχει ο μεγάλος αδερφός;

-Φυσικά και υπάρχει. Το κόμμα υπάρχει. Είναι η ενσάρκωση του κόμματος.

-Ναι, αλλά εννοώ, υπάρχει όπως υπάρχω εγώ;

-Εσύ δεν υπάρχεις»

*Διαβάστε το: Τζωρτζ Οργουελ – «1984: Ο μεγάλος αδελφός». Μετάφραση Νίνα Μπάρτη. Εκδόσεις Κάκτος. ISBN 978-960-382-468-8.

Αλέξης Μαντάς

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

BACK TO TOP