Join Radio MENU
Join Radio -
Things We Love

Go Kane! Το εξώφυλλο της Sun προκαλεί διπλωματικό επεισόδιο και γίνεται αφορμή για να θυμηθούμε τα πιο δυνατά του 20ου αι.!

LIVE NOW! Join Radio - Γιάννης Ντάρδης Γιάννης Ντάρδης

Η πάντα «αιχμηρή» Αγγλική εφημερίδα  «Sun» ετοίμασε ένα ακόμα πρωτοσέλιδο γεμάτο λογοπαίγνια, αυτή τη φορά για την αναμέτρηση της Αγγλίας με την Κολομβία – την Τρίτη 3 Ιουλίου. Και βέβαια, όπως ήταν αναμενόμενο επέτρεψαν στον εαυτό τους να ξεπεράσουν όρια και αμφισβητήσεις!
Στην προαναγγελία τού αγώνα των δύο εθνικών ομάδων για τη φάση των 16 του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2018, το έντυπο με τη μεγαλύτερη κυκλοφορία στη Βρετανία ετοίμασε ένα πρωτοσέλιδο με τον πρωταγωνιστή των «λιονταριών», Χάρι Κέιν. Αλλά και ένα αμφιλεγόμενο μήνυμα!«Καθώς τα τρία λιοντάρια αντιμετωπίζουν ένα έθνος που έδωσε στον πλανήτη τη Σακίρα, σπουδαίο καφέ και χμ, άλλα πράγματα, εμείς λέμε Πάμε Κέιν». Το τελευταίο αποτελεί τον τίτλο, που στα Αγγλικά («Go Kane») είναι σχεδόν ομόηχο με την αγγλική λέξη για την «κοκαΐνη» – ε, ναι, τα «άλλα πράγματα», όπως αφήνει να εννοηθεί μέσω του υπότιτλου. Δεν χρειάζεται υπερανάλυση, η Κολομβία αποτελεί μία χώρα με μεγάλο πρόβλημα διακίνησης ναρκωτικών και δη κοκαΐνης, με τα καρτέλ -πολλές φορές στην Ιστορία- να παίρνουν ακόμα και τα «ηνία» της χώρας.
Το πρωτοσέλιδο αυτό, όπως ήταν αναμενόμενο, προκάλεσε την αντίδραση του πρέσβη της Κολομβίας στο Λονδίνο, ο οποίος δήλωσε: «Είναι τουλάχιστον λυπηρό να χρησιμοποιούν μια τόσο εορταστική και φιλική διοργάνωση για να στοχοποιήσουν μια ολόκληρη χώρα και να τη στιγματίσουν με ένα ζήτημα εκτός θέματος». Η απάντηση της εφημερίδας ήταν ακόμη πιο εκνευριστική, με τη «Sun» να αναφέρει ότι «το πρωτοσέλιδο ήταν αρκετά χαλαρό, ακριβώς επειδή πρόκειται για το Μουντιάλ και ότι ελπίζει πως θα δώσει ώθηση στη… βιομηχανία καφέ της Κολομβίας». 
Σε κάθε περίπτωση, πέραν του αναμασήματος των κλασικών -και ανόητων- κλισέ παύλα «τσουβάλιασμα» για τις χώρες («οι Γερμανοί είναι εργασιομανείς», «οι Έλληνες είναι τεμπέληδες», «οι Βρετανοί είναι όλοι γκέι»), αυτό το πρωτοσέλιδο είναι εμπνευσμένο, ακόμα κι αν διαφωνείς μαζί του. Σε κάθε περίπτωση, αποτελεί θέμα συζήτησης – αυτός ήταν και ο στόχος του, άλλωστε.

 

Ποια άλλα όμως πρωτοσέλιδα που έκαναν άγριο γκελ, θυμόμαστε μέσα στα χρόνια; Πρωτοσέλιδα δηλαδή που συζητήθηκαν όσο κανένα άλλο και έδωσαν μια άλλη -to the point- ματιά, σε ένα πλανήτη που συνεχώς άλλαζε;

Όταν ο Χίτλερ ήταν… άνδρας της χρονιάς (Ιανουάριος 1939)Μία από τις ιστορικότερες τολμηρές κινήσεις εντύπου τον περασμένο αιώνα είναι η δημοσίευση αυτού του εξωφύλλου από το περιοδικό Time, που χρίζει άνδρα της χρονιάς για το 1938 τον Αδόλφο Χίτλερ για την επιρροή του στον κόσμο τους μήνες που προηγήθηκαν. Φυσικά, ο τόνος του τεύχους είναι ειρωνικός, εννοείται. Το εξώφυλλο απεικονίζει τον Χίτλερ να παίζει τον «ύμνο του μίσους» σε εκκλησιαστικό όργανο κάτω από τα κρεμάμενα θύματά του, ενώ σύσσωμη η ναζιστική ιεραρχία παρακολουθεί τη σκηνή.

 

Το εξώφυλλο που «τραυμάτισε» την κοινή γνώμη (Νοέμβριος 1965)
Ο πόλεμος που έχουν κηρύξει οι ΗΠΑ στο Βιετνάμ μαίνεται, οι αμερικανικές δυνάμεις συλλαμβάνουν έναν Βιετκόνγκ φιμώνοντάς τον και ο φωτογράφος Paul Schutzers είναι παρών για να απαθανατίσει τη σκηνή, η οποία θα γίνει εξώφυλλο στο θρυλικό «LIFE» και θα μεταδώσει για πρώτη φορά την ωμή βία του πολέμου στο κοιμισμένο αμερικανικό κοινό, που μετά από αυτή την εικόνα άρχισε να επικρίνει την αμερικανική εξωτερική πολιτική.

 

Ώρα για Θεό (Απρίλιος 1966)Βρισκόμαστε στην κάθε άλλο παρά λιμνάζουσα δεκαετία του ’60 και το κίνημα αμφισβήτησης της θρησκείας όχι μόνο φουντώνει, αλλά βρίσκει και καταφύγιο στον γραφιστικό μινιμαλισμό του εξωφύλλου του Time, το μαύρο φόντο του οποίου εντείνει περισσότερο τη φράση που κανένα έντυπο δεν τολμούσε να αρθρώσει δημόσια. Όπως είναι φυσικό –ακόμη και για τα «free» δεδομένα των ‘60s- το εξώφυλλο συναντά την κατακραυγή από μεγάλο μέρος της κοινωνίας, αλλά μένει στην Ιστορία για την προκλητικότητα της ερώτησής του: «Έχει πεθάνει ο Θεός;»

 

Ο Warhol και η σούπα του (Μάιος 1969)Ο George Lois αναλαμβάνει τα ηνία του εικαστικού τμήματος του Esquire και κατορθώνει μικρά θαύματα – όπως την εκτίναξη του αναγνωστικού κοινού του περιοδικού από τις 500.000 στα 2 εκατομμύρια. Άσοι στο μανίκι του τα avant-garde εξώφυλλά του, όπως αυτό εδώ το πάντρεμα του Andy Warhol με την περίφημη κονσέρβα τοματόσουπας, μέσα στην οποία πνίγεται, για να σηματοδοτήσει το τέλος της αμερικανικής πρωτοποριακής τέχνης.

 

(Don’t) Shoot the dog (Ιανουάριος 1973)Μπορεί οι υπεύθυνοι του περιοδικού National Lampoon να επιχειρούν μια εντελώς χιουμοριστική προσέγγιση στην αναζήτηση αναγνωστών, αλλά η φωτογραφία ενός απειλούμενου με περίστροφο σκύλου σε μια εποχή που το Photoshop ήταν ακόμα αγέννητο δεν άφησε τους φιλόζωους «ασυγκίνητους». Παρ’ όλα αυτά, πολλά έντυπα παραδειγματίστηκαν από την αμεσότητα του τίτλου «Αν δεν αγοράσετε αυτό το περιοδικό, θα σκοτώσουμε αυτόν τον σκύλο», καθώς βασικός κανόνας ενός εξωφύλλου είναι να τραβά την προσοχή, και αυτό εδώ τα καταφέρνει και με το παραπάνω.

 

Το τελευταίο καρέ τού John Lennon (Ιανουάριος 1981)Το περιοδικό Rolling Stone είχε την τιμή να φιλοξενεί στα εξώφυλλά του όσα έβλεπε ο φακός της θρυλικής φωτογράφου των διασήμων Annie Leibovitz, όπως η φωτό τού πιο διάσημου Σκαθαριού με τη Γιόκο Όνο, που τραβήχτηκε λίγες ώρες πριν από τη δολοφονία του Λένον έξω από το νεοϋορκέζικο διαμέρισμά του τον Δεκέμβριο του 1981. Σύμφωνα με όσα διέρρευσαν τότε, η φωτογράφος ζήτησε από τον Λένον να ποζάρει μόνος του, αλλά ο ίδιος επέμεινε να συμμετάσχει και η Όνο, όσο ο ίδιος έπαιρνε τη γυμνή εμβρυακή πόζα που θα έμενε στην Ιστορία –και στα ράφια των πρακτορείων τύπου- ως η τελευταία φωτογραφία του σκαθαριού εν ζωή.

Η πρώτη… έγκυος της Γης (Αύγουστος 1991)Παραμένουμε στον «εμβρυακό» τομέα και κάνουμε στάση στη ριζοσπαστική φωτογράφιση της Demi Moore για τις σελίδες του Vanity Fair. Συνήθης ύποπτος, για άλλη μια φορά, η Annie Leibovitz, η οποία πρωτοπορεί τοποθετώντας στο εξώφυλλο την πρώτη γυμνή πόζα εγκύου που έχει δημοσιευθεί ποτέ. Το αποτέλεσμα; Το στιγμιότυπο περιγράφηκε από τα Μέσα ως αηδιαστικό, πολλά καταστήματα πώλησης Τύπου έστειλαν πίσω το τεύχος ή το πουλούσαν μέσα σε καφέ χαρτοσακούλες για να μη φαίνεται το επαίσχυντο εξώφυλλο και η καριέρα της Moore… πήρε τα πάνω της, αφού πρώτα έδωσε το σύνθημα σε δεκάδες εγκύους celebrity να ποζάρουν στην ίδια ακριβώς στάση.

 

Οι δυο όψεις τού OJ Simpson (Ιούνιος 1994)… ή αλλιώς, «Πώς ένα εξώφυλλο μπορεί να ενοχοποιήσει έναν αθώο». Μια μαύρη –κυριολεκτικά και μεταφορικά- σελίδα στην Ιστορία του Time φτάνει στο αναγνωστικό κοινό με την πειραγμένη φωτογραφία σύλληψης του κατηγορούμενου ως συζυγοκτόνου OJ Simpson. Όπως μπορείτε να διαπιστώσετε από την «απείραχτη» φωτογραφία στο εξώφυλλο του Newsweek, οι ιθύνοντες του Time προσπάθησαν να επηρεάσουν την κοινή γνώμη εις βάρος του OJ, εμφανίζοντας το δέρμα του πιο μαύρο και σκουραίνοντας επιδέξια το φόντο ώστε ο άνδρας να μοιάζει με ένα σεσημασμένο σκοτεινό τέρας. Παρ’ όλα αυτά, ο Simpson αθωώθηκε μετά μια μακράς διαρκείας και υψηλής δημοσιότητας δίκη και το Time προσπαθεί να ξεχάσει το μέγα δημοσιογραφικό του σφάλμα. Ξεχνιέται, όμως;

To μήλο (λέγε με «Apple») της έριδος (Ιούνιος 1997)Το έτος 1997 δεν αποδεικνύεται και τόσο… σωτήριο για την εταιρεία του Steve Jobs που προσπαθεί τότε να σώσει την Apple, η οποία παρουσιάζει σημεία διάλυσης. Το περιοδικό Wired καυτηριάζει τις καμπάνιες της Apple που βασίζονταν πάντα στη χρήση ενός ρήματος (π.χ. «Apple. Create») και προτείνει τη δική της εκδοχή με το ρήμα «Pray», ενώ το βασικό άρθρο του τεύχους απαριθμεί tips προς τον Steve Jobs για να σώσει την παρτίδα – και αν κρίνουμε από την εξέλιξη της εταιρείας, μάλλον οι συμβουλές έπιασαν τόπο!

 

Ο θρήνος του New Yorker (Σεπτέμβριος 2011)Ο μήνας και το έτος κυκλοφορίας του συγκεκριμένου τεύχους θα λύσουν την απορία που σας γεννήθηκε με το που αντικρίσατε το πιο μαύρο εξώφυλλο της έντυπης ιστορίας. Το τρομοκρατικό χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 βύθισε το αμερικάνικο έθνος σε πένθος, και μαζί το περιοδικό New Yorker που αν παρατηρήσετε καλά χρησιμοποιεί την τεχνική «black on black». Με άλλα λόγια, πίσω από το total black πένθιμο μαύρο του εξωφύλλου αχνοφαίνονται οι επίσης μαύροι δίδυμοι πύργοι και, κάπως έτσι, το περιοδικό συγκινεί όχι μόνο με την ευαισθησία του, αλλά και με την αισθητική του ανωτερότητα – όταν ο ανείπωτος πόνος συναντά την έμπνευση.

Εντάξει, όμως ένα κλάσικ ρητό αναφέρει ποτέ μην κρίνεις από το εξώφυλλο. Αλλά αυτό άντε πες το, πια, στους Κολομβιανούς!

Αλέξης Μαντάς

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

BACK TO TOP