flowers in the big parade deep inside your heart

Απεβίωσε σε ηλικία 85 ετών ο Αμερικανός συγγραφέας Φίλιπ Ροθ

Written by on 23 Μαΐου 2018

Η Τετάρτη έφερε σύννεφα πάνω από την πόλη, αλλά μια είδηση έφερε το απόλυτο μαύρο: ο ακάματος ανατόμος της αμερικανικής ψυχής, ένας γίγαντας της παγκόσμιας λογοτεχνίας, ο Φίλιπ Ροθ, έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 85 ετών.
Ο Φιλιπ Ροθ ήταν εβραϊκής καταγωγής και δηλωμένος άθεος. Δεν αγάπησε ποτέ του την ταμπέλα του εβραιοαμερικανού συγγραφέα- αν και ο τηλεοπτικός παρουσιαστής John Stewart είχε πει κάποτε πως ο κάθε σωστός Εβραίος θα έπρεπε να παρατήσει το Τορά και να διαβάζει ως ιερό βιβλίο το Portnoy’s Complaint. Έλαβε ένα βραβείο Πούλιτζερ για το βιβλίο του American Pastoral και κανένα Νόμπελ Λογοτεχνίας ενώ θα έπρεπε!
 «Ο Φίλιπ Ροθ, ο αξεπέραστος συγγραφέας που εξερεύνησε τη λαγνεία, την εβραϊκή ζωή και την Αμερική, πέθανε στα 85 του», έγραψαν οι New York Times σε μια προσπάθεια να καταγραφεί το μέγεθος (και) αυτής της απώλειας.
Η αλήθεια, όμως, είναι ότι για έναν από τους σημαντικότερους συγγραφείς μεταπολεμικά, για τον κορυφαίο των αμερικανικών γραμμάτων μιας ολόκληρης γενιάς, δεν υπάρχουν πολλά λόγια.

Ας θυμηθούμε, λοιπόν, κάποια από αυτά που είχε γράψει ή είχε πει ο ίδιος, αυτά που μας έμειναν από εκείνον ως μια μονάκριβη κληρονομιά, περί ζωής και θανάτου…

«Η ζωή είναι απλώς ένα χρονικό διάστημα στο οποίο είμαστε ζωντανοί».

«Όπως τα ζώα δεν συνειδητοποιούν ότι θα πεθάνουν, έτσι και οι άνθρωποι δεν συνειδητοποιούν ότι γερνάνε».

«Η ιστορία είναι ένας εφιάλτης από τον οποίο προσπαθώ να ξυπνήσω».

«Κάποιοι φίλοι μου αυτοκτόνησαν. Είναι πολύ αιφνιδιαστικό, είναι πολύ σοκαριστικό, είναι αναπάντεχο, δεν το φαντάζεσαι ότι μπορεί να συμβεί. Οι τρόποι που μπορεί να επιλέξουν έχουν ενδιαφέρον και είναι το πιο δραματικό πράγμα που μπορείς να κάνεις, το να τερματίσεις τη ζωή σου. Με ενδιαφέρει καιρό τώρα, είχα την πολύ άσχημη εμπειρία με τις παρενέργειες του υπνωτικού “Halcyon” τη δεκαετία του ’80. Βασικά, όταν περνούσα αυτήν τη φάση, ο φίλος μου Πρίμο Λέβι αυτοκτόνησε. Οπότε πρόκειται για ένα μείζον ανθρώπινο θέμα. Στην “Ταπείνωση” ήθελα να δω αν θα κατάφερνε ο ήρωάς μου να το κάνει. Ήθελα να δω υπό ποιες προϋποθέσεις θα έφτανε σε αυτό το σημείο. Οπότε γράφοντας βρήκα τον δρόμο που οδηγούσε σε αυτήν τη γνώση. Νομίζω ότι μοιάζει δικαιολογημένη η πράξη, έτσι δεν είναι; Η απώλεια τον οδηγεί σε αυτό το σημείο. Πρώτα χάνει το ταλέντο του, μετά επενδύει τα πάντα σε αυτήν τη νέα γυναίκα και, όταν τον αφήνει, χάνει τη γη κάτω από τα πόδια του. Στο “Καθένας” η γυναίκα αυτοκτονεί όταν πεθαίνει ο άνδρας της, γιατί φτάνει στο υπέρτατο σημείο της αντοχής της. Η ζωή για αυτή είναι πολύ δύσκολη για να την αντέξει».

«Τα γηρατειά δεν είναι μια μάχη. Είναι σφαγή».

«Δεν θα μπορούσα να πω ότι η ζωή υπήρξε “καλή” μαζί μου. Πέρασα κάποιες πολύ δύσκολες στιγμές. Νομίζω όμως ότι κατάφερα να κάνω αυτό το οποίο ξεκίνησα να κάνω, να μην παρεκκλίνω από αυτό και να γράψω κάποια καλά βιβλία. Υπό αυτήν την έννοια, ναι, ήμουν τυχερός. Είμαι τυχερός για τους φίλους που έχω, τυχερός που είμαι ακόμη ζωντανός. Ο Τζον Απντάικ πέθανε, ήταν 76 χρόνων. Όλοι πεθαίνουμε, πρέπει να περιμένεις στη σειρά. Η πιο περίεργη πτυχή αυτής της περιόδου ζωής, την οποία ποτέ δεν θα υποψιαζόμουν αν δεν έφτανα ως εδώ, είναι ο θάνατος των φίλων. Όταν είσαι πιο νέος έχεις την εμπειρία του θανάτου των παππούδων, των γονιών. Ποτέ όμως δεν μπορούσα να διανοηθώ ότι φίλοι μου που ήταν δέκα χρόνια μεγαλύτεροι από μένα θα πέθαιναν. Είναι πολύ σοκαριστικό, είναι αδιανόητο. Έξι φίλοι μου πέθαναν τον τελευταίο ενάμιση χρόνο. Είναι απίστευτο. Και δεν έχει τέλος. Είναι ένα περίεργο φαινόμενο. Τον Σεπτέμβριο έχω τη συνάντηση παλιών συμμαθητών έπειτα από 60 χρόνια. Ετοιμάζομαι να πάω και θα δω ποιος έχει πεθάνει και ποιος είναι ζωντανός! Η τελευταία φορά που συναντηθήκαμε ήταν πριν από 15 χρόνια, στα 45 χρόνια, και πολλοί θα έχουν “εξαφανιστεί” από τότε».

Ο Ροθ πέθανε, αλλά το μόνο βέβαιο είναι ότι δεν θα εξαφανιστεί, αντίστοιχα, από τις μνήμες μας. Εξαιρώντας την τελευταία σελίδα του, όλες οι υπόλοιπες θα μείνουν εντυπωμένες μέσα μας, αφού με κάποιες από τις λέξεις του όρισε τις ζωές μας.

Αλέξης Μαντάς


Join Radio

#ΑλλαξεΤονΑεραΣου

Current track
Title
Artist

Background